Tworzenie „ideału“ przez grupę

Tworzenie „ideału“ przez grupę wyraża się w wyobrażeniach zbiorowych narzucających się jednostce i w ten sposób cementujących grupę w jedną całość. W tych wyobrażeniach społeczeństwo „przegląda się“, według wyrażenia Durkheima, jak w zwierciadle. Tak rozumiane społeczeństwo wytwarza o święcie otaczającym sądy wartościowań społecznych, stanowiące dla Durkheima specyficzną kategorię wartości: przedmiotem socjologii są według niego wartości te same w sobie, nie zaś ich stosunek do rzeczywistości. Dlatego też mógł Durkheim sformułował tezę, że „nie ma potrzeby twierdzić, że życie społeczne składa się z czegoś więcej poza wyobrażeniami“, społeczeństwo zaś nie może istnieć „nie tworząc ideału“ 65. W tym kontekście trzeba umieścić badania Durkheima i jego szkoły nad religią jako zjawiskiem społecznym. Swoją teorię religii wypracował Durkheim na przykładzie wierzeń religijnych ludów pierwotnych, nadawał jej jednak cechę ogólności. Religia, obrzędy i wierzenia, to dla Durkheima najdoskonalszy wyraz zobiektywizowanej „świadomości zbiorowej“. „Bóg to społeczeństwo pomyślane symbolicznie“, praktyki religijne to odnawianie się „więzi“ społecznej. Ze zjawisk religijnych, jako najbardziej dla społeczeństwa jako całości istotnych wywodził Durkheim rozwinięcie się i wyodrębnienie wszystkich niemal innych zjawisk świadomości (prawo, normy moralne, wymiana, nauka). W teorii religii wystąpiła najwyraźniej metafizyczność socjologii durkheimowskiej. Wyzwolenie się z idealistycznych założeń tej socjologii pozwalało dopiero wykorzystać naukowe perspektywy, wynikające z tezy o zjawiskach religijnych jako wytworze życia zbiorowego.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>