Socjologia durkheimowska

Napisany przez M. Maussa, jednego z najbliższych współpracowników Durkheima, wstęp do wydanych pośmiertnie wykładów mistrza o socjalizmie ukazuje całokształt sytuacji w okresie narodzin doktryny oraz stanowisko, jakie w tej sytuacji chciał zająć i zajął Durkheim 34.

Zrodziła socjologię durkheimowską sytuacja Francji lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych, nabrzmiała od złożonych procesów ideologicznych i politycznych, których geneza sięgała Komuny Paryskiej. Był to okres głębokiego fermentu. Odczuwano kryzys państwa jako objaw kryzysu liberalizmu, konsolidował się szowinizm i nacjonalizm oparty na wielkiej finansjerze francuskiej. Burżuazyjni „radykałowie“ poszukują dróg „odrodzenia moralnego“ Francji. Mijają lata odrętwienia po klęsce Komuny: kształtuje się rewolucyjny marksistowski ruch robotniczy (guesdyzm), a widmo rewolucyjnego proletariatu na barykadach Komuny budzi grozę burżuazji. Ruch robotniczy toczy ostrą walkę z różnymi odmianami reformizmu. Syndykalizm sorelowski cieszy się dużymi wpływami. Towarzyszy temu intensywny rozwój gospodarczy o wielu cechach kapitalizmu monopolistycznego.

Ideologiczna reakcja Durkheima na tę sytuację jest złożona, ale zdeklarowana. Jest to walka na dwa fronty: skierowana przeciwko liberalizmowi i indywidualizmowi, ale zarazem przeciwko klasowemu ruchowi robotniczemu, opartemu na doktrynie walki klas, przeciwko socjalizmowi marksowskiemu jako teorii rozwoju społecznego. Punktem wyjścia było dla Durkheima głębokie przekonanie, że zadaniem socjologii jest znalezienie świeckiej drogi moralnego scementowania rozbitego na klasy społeczeństwa kapitalistycznego, które ex dejinitione nie jest dla niego społeczeństwem „atomistycznym“.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>