Rozwój człowieka – dalszy ciąg

W książce pt. Adam’s Ancestors (Przodkowie Adama). tu przeprowadzać studiów biologicznych nad tymi wczesnymi formami prymatów, od których, według wszelkich przypuszczeń, pochodzi człowiek. Zadanie tej książki ogranicza się do zbadania zmian zarówno morfologicznych, jak i kulturowych, które dokonały się w człowieku od czasu jego pojawienia się na Ziemi aż do chwili obecnej. Przy rozważaniu tych zmian najlepiej posługiwać się układem chronologicznym, wykazującym w wyraźny sposób kształtowanie się zmian w czasie. Po przedyskutowaniu właściwych przemian morfologicznych i kulturowych będziemy mogli przejść do rozważań nad tym, czy i o ile rozwój ten jest postępowy czy wsteczny. Jednakże najpierw należy zastanowić się nad formą, w jakiej przedstawimy zagadnienie postępowości lub wsteczności rozwoju człowieka, oraz nad tym, czy używanie tych terminów nie będzie bezprzedmiotowe, o ile nie zostanie uprzednio ustalony szacunkowy miernik tego rozwoju. Zwykłe drzewa genealogiczne, o których już była mowa, w samym swym założeniu nie dostarczają jakichkolwiek rozwiązań zagadnienia dotyczącego kierunku rozwoju człowieka. Ich rozgałęzienia ukazują jedynie genetyczne powiązania poszczególnych typów małp człekokształtnych lub ludzi. Czasami wykazane jest następstwo czasu za pomocą szeregu poziomych linii przecinających drzewo, a oznaczających kres różnych epok geologicznych. Nie można jednak na podstawie drzewa genealogicznego wnioskować o tym, czy dany typ człowieka był doskonalszy czy też gorszy od swych poprzedników lub następców. Gdyby można było powiedzieć, że typ ten był doskonalszy od poprzedzającego, a gorszy od następującego po nim – wówczas zaistniałaby podstawa do stwierdzenia, że nastąpił postęp, przyjmując jako definicję postępu „zmierzanie do coraz doskonalszego stanu”. Jak jednak możemy oceniać, czy dane stadium rozwoju człowieka jest doskonalsze lub gorsze niż było uprzednio i czy w związku z tym człowiek od tego czasu osiągnął postęp czy też cofnął się? Nasze normy oceny muszą zależeć od: 1) zakresu, w jakim przystosował swe cechy morfologiczne do środowiska i 2) zakresu, w jakim zdołał on dostosować otoczenie (środowisko) do swych potrzeb.

Proces dostosowywania się jest bardzo powolny i uzależniony od skłonności dziedzicznych. Gdy na przykład człowiek stopniowo uwalniał swe ręce od funkcji pomocniczego podtrzymywania swego ciała i dostosowywał je do innych czynności – był to rozwój morfologiczny. Natomiast dostosowywanie otoczenia do własnych celów jest procesem o wiele szybszym, uzależnionym od wiedzy o otaczającym święcie. Na przykład człowiek nie mógł unosić się w powietrzu za pomocą stopniowo wykształcających się skrzydeł, lecz gwałtownie rosnąca wiedza z zakresu aerodynamiki i mechaniki pozwoliła mu dostosować siły natury w ten sposób, że mógł latać za pomocą sztucznych skrzydeł – jest to rozwój kulturowy bez dostosowania się pod względem biologicznym. Tak więc rozwój człowieka musi być rozpatrywany z dwóch zupełnie oddzielnych punktów widzenia. Pierwszy – to rozwój biologiczny uzależniony od zmian morfologicznych, i drugi – rozwój kulturowy, zależny od zakresu zdobytej wiedzy.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>