Postulat obiektywnej metody badania faktów społecznych

Uznanie grupy społecznej za swoistą, realnie istniejącą całość prowadziło do optymizmu poznawczego, wyrażającego się w znanym durkheimowskim haśle o możliwości badania faktów społecznych „jak rzeczy“. Był to postulat badania zobiektywizowanych wyrazów życia społecznego. Durkheim stał na stanowisku „obiektywnej“ metody badania zjawisk społecznych, a więc brania na warsztat badawczy wyrazów życia społecznego. Założeniem jego był o, że takie zobiektywizowane wyrazy istnieją także i dla zjawisk świadomości społecznej. Rozumiał przez nie np. prawo pisane i zwyczajowe, obrzędy religijne i społeczne, instytucje, tradycyjnie ustalone zwyczaje, mody, konwencje literackie itd. 53.

W teorii program ten zakładał badanie różnorodności typów układów społecznych w przestrzeni i czasie i uwarunkowanych tą różnorodnością odmienności świadomości społecznej. Postulatem stawało się historyczne i geograficzne badanie tej różnorodności, od hordy pierwotnej do społeczeństwa nowożytnego.

Swój postulat „obiektywnej”1 metody badania faktów społecznych rozumiał Durkheim bardzo rygorystycznie. Jego atak metodologiczny zwrócony był przeciwko indywidualistyczno-psychologicznej metodzie wyjaśniania zjawisk społecznych – stąd ostra polemika z socjologią Tarde’a. Durkheim był przekonany o bezużyteczności introspekcji w socjologii 54. Zdecydowanie eliminował z warsztatu badawczego socjologa źródła będące wyrazem postaw indywidualnych (pamiętniki czy korespondencja). Ideałem metody naukowej były dla niego metody przyrodoznawstwa: cała szkoła jego żyła głęboką wiarą w zasadniczą tożsamość postulowanej metody badania faktów społecznych z wykształconymi już metodami przyrodoznawstwa 55.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>