Postawa polityczna Czarnowskiego

Dostrzegał Czarnowski żywotne siły w proletariacie, gdy pisał: „Nie brak dowodów, że warstwa la żyje nie tylko jako mechaniczne narzędzie pracy, lecz posiada organy swego bytu duchowego, materialnego i moralnego własne“. Uznawał istnienie antagonizmów klasowych, a odrzucał w „imię interesów całości narodu“ „stanowisko klasowe“ proletariatu15.

Nie trudno wykazać, że ówczesna postawa polityczna Czarnowskiego rozdarta była wewnętrznymi sprzecznościami. Ideały solidarystyczne – a dostrzeganie i usprawiedliwianie walki klasowej. Dążenie do ideowego sccmentowa- nia narodu – przy zrozumieniu, że w demokracji burżuazyjnej „potęga państwa jest sługą potęg finansowych… politycy na żołdzie konsorcjów finansowych“ 1B. Marzenie o możliwości stworzenia ogólnonarodowej więzi moralnej – przy jednoczesnym namiętnym demaskowaniu polityki antynarodowej polskich klas posiadających i dostrzeganiu twórczych sił, tkwiących w masach ludowych. Głębokiemu patriotyzmowi towarzyszy przekonanie o niezbędności solidaryzmu narodowego jako koniecznego warunku odzyskania niepodległości. Ale stanowisko może tu być dwojakie: można w imię solidarności narodowej wymagać wyrzeczeń od klas uciskanych – a można, przeciwnie, w imię tejże solidarności utopijnie postulować takie wyrzeczenia od klas posiadających. W wypadku Czarnowskiego niewątpliwie mamy do czynienia z tym drugim.

Z całego tego łańcucha wewnętrznych sprzeczności i utopijnych marzeń znajdzie Czarnowski wyjście dopiero w latach późniejszych. Ale po doświadczeniach politycznych z pierwszych lat po powrocie do kraju znalazł się Czarnowski wobec szeregu takich problemów i zagadnień, które doprowadziły go do przyjęcia postawy umożliwiającej i zapowiadającej dalszą ewolucję.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>