Postawa Czarnowskiego

Z szerokich ówczesnych zainteresowań Czarnowskiego, przejawiających się w jego lekturach, wykładach i tematyce zajęć seminaryjnych – w jego publicystyce i studiach, pisanych w tych latach, znajdujemy zaledwie okruchy.

Niemniej jednak publicystyka ta jest czymś w rozwoju twórczości Czarnowskiego zupełnie nowym i odbija zdeklarowanie nową postawę. Właściwa Czarnowskiemu przez całe życie postawa, którą podkreśliliśmy przy analizie publicystyki z lat 1912-1913, a więc uparta dociekliwość, odważne borykanie się z problematyką współczesności, świeżość i konkretność spojrzenia, nieustanne dążenie do unaukowienia swego poglądu na współczesność, zarówno poprzez walkę o naukowe podstawy analizy, jak i poprzez nieustanne konfrontowanie swej postawy ze zmieniającą się wciąż rzeczywistością – znajduje obecnie busolę w marksistowskiej teorii społecznej. Wzbogaca ona i nadaje nowy kierunek jego diagnostyce społecznej, w której zużytkowana zostaje olbrzymia wiedza o kulturach i społeczeństwach w ich dynamicznej zmienności: przynosi niespodziewane skojarzenia i frapującą teoretyczną „lokalizację zjawisk“.

Żadna ze spraw, które gnębiły ówczesną Polskę, nie była obca zainteresowaniom Czarnowskiego. Każda z nich też znalazła większy lub mniejszy wyraz w jego wypowiedziach naukowych i publicystycznych.

Punktem wyjścia jest analiza kryzysu ekonomicznego, prowadząca do cytowanego już wyżej wniosku, że kryzys ten nie jest jednym z normalnych w kapitalizmie kryzysów cyklicznych, lecz że jest to kryzys strukturalny, od którego nie ma powrotu do punktu wyjściowego. Na tym wniosku oparte są dalsze analizy, dotyczące przemian w strukturze społecznej, aktualnej międzynarodowej sytuacji politycznej i możliwości skutecznej walki z niebezpieczeństwem faszyzmu.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>