Odrodzenie patriotyzmu we Francji cz. II

Wśród tłumu – nie tylko w odezwach pism, ale wśród tego szarego tłumu, który pierwszy i najokrutniej odczułby ciężar wojny – słyszało się jedno tylko zdanie: „Wojny nie życzymy sobie, ale jeśli zanadto dokuczać nam zaczną, pójdziemy, dla honoru Francji“. W ciągu tygodnia w jednej tylko plackomen- danturze Vincennes zgłosiło się bez wezwania sto dwadzieścia pięć tysięcy rezerwistów i podało swój adres, by w razie mobilizacji oszczędzić władzom wojskowym kłopotu. A większość olbrzymia należała do sfer ludowych, robotniczych, o których powiadano, że opanowane są zupełnie przez hasła antypatrio- tyczne.

Osławiona, warchołska Francja okazała się świadomym obowiązków swych, .zwartym narodem, popierającym z godną podziwu dyscypliną swych pełnomocników. A jednak pogłoski o „rozkładzie wewnętrznym“ Francji odpowiadały pewnej rzeczywistości.

Odzwierciiadlały ją tylko mylnie. To, co obserwatorom wydawało się rozkładem, było naprawdę przeobrażeniem się duchowości francuskiej – tak głębokim, że !porównać je można z przeobrażeniem się jej w okresie wielkich przewrotów politycznych końca XVIII i początku XIX wieku.

Francja wieku ubiegłego była, rzec można, owocem Wielkiej Rewolucji i Cesarstwa. Mówiąc tak, nie myślimy przypisywać wpływowi systemów politycznych ani potężnej indywidualności Napoleona większego, niż należy, znaczenia dla rozwoju duchowego Francji. Ale prawdą jest, że w okresie owym po raz pierwszy dojrzały i najjaśniej sformułowane zostały zasady, które nadały kierunek całemu życiu duchowemu społeczeństwa francuskiego w ciągu wieku XIX. Ostatnie stulecie jest w całości historią zmagania się ideałów Wielkiej Rewolucji i Cesarstwa z ideowością epoki ubiegłej, i wszystkie przewroty polityczne Francji były skutkiem szeregu nieudałych prób kompromisu między duchowością nową a dawną, i krokiem naprzód ku zrealizowaniu ideałów rewolucyjnych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>