Niechęć władz ministerialnych i uniwersyteckich do Czarnowskiego

Natomiast stanowisko profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie Warszawskim uzyskuje dopiero w r. 1930, mimo że habilitowany był już od lat pięciu. Długo trwało zatwierdzenie habilitacji, długo wykładał później jako prywatny docent. Zdobyta katedra nazwana została, wbrew jego pragnieniom, katedrą historii kultury i dopiero w r. 1934 uzyskał przemianowanie jej na katedrę socjologii i historii kultury. Czarnowski przywiązuje do tego przemianowania wagę zasadniczą, gdyż ta właśnie nowa nazwa odpowiada jego założeniom i tematyce badawczej.

Mimo piętrzących się trudności formalnych, mimo wręcz niechętnego stosunku władz ministerialnych i uniwersyteckich do Czarnowskiego, który zyskał sobie już wtedy opinię „radykała“, a wskutek swego niekonformizmu traktowany był przez oficjalne sfery uniwersyteckie jako „dziwak“, mimo ciężkich warunków materialnych osobistych i trudnej sytuacji materialnej kierowanego przez niego zakładu – rozpoczynał się dla Czarnowskiego okres intensywnej pracy pedagogicznej, okres wciąż rosnącej twórczości naukowej i rozszerzania się kręgu wpływów naukowych i ideologicznych.

Czarnowski lubił i cenił sobie bardzo pracę pedagogiczną. Środowisko studiującej młodzieży stało się dla niego wkrótce środowiskiem najbliższym. I ze względu na krąg swych zainteresowań naukowych, i z tytułu swych poglądów politycznych (mimo że są one jeszcze bardzo mało skrystalizowane – krystalizacja ta nastąpić miała dopiero za lat parę), nie znajdując nadto właściwego dla siebie środowiska w oficjalnym świecie naukowym – żyje coraz bardziej życiem grupującego się dokoła niego środowiska młodzieżowego. W niedługim czasie więzy politycznego współdziałania miały zespolić Czarnowskiego szczególnie silnie z lewicowym środowiskiem akademickiej młodzieży, z jej organizacjami politycznymi i naukowymi. Środowisko to jest zresztą bardzo różnorodne. Nie ogranicza się tylko do Uniwersytetu. Czarnowski nadal wykłada w Państwowej Szkole Dramatycznej. Prowadzi tam wykłady z historii kultury oraz z socjologii teatru. Wykłady te ożywiają zainteresowania artystyczne Czarnowskiego z paryskich czasów. Sztuka bowiem, poza nauką, była drugą jego pasją. Czarnowski miał wybitne zdolności rysunkowe, ogromną wiedzę z zakresu historii sztuki (mieszkanie jego hyło małym muzeum, które pochłonęło bez reszty przypadającą na Czarnowskiego część ob- szarniczej fortuny). Dużą wagę przywiązuje Czarnowski do swej pracy w Państwowym Instytucie Pedagogicznym. Instytut ten grupował dążących do uzyskania wyższego wykształcenia nauczycieli, pochodzenia przede wszystkim chłopskiego, którzy ukończyli seminaria nauczycielskie, a przed którymi z powodu braku matury zamknięte były bramy uniwersytetów. Seminarium swe w Instytucie traktuje Czarnowski jako normalne seminarium uniwersyteckie, dążąc do powiązania naukowej specjalizacji studentów z potrzebami środowiska, z którego wyszli i w którym pracowali. Stąd np. wiele wykonanych pod jego kierunkiem prac dyplomowych, poświęconych socjologicznym monografiom wsi ze szczególnym uwzględnieniem problemów aktualnej struktury społecznej. W latach trzydziestych Czarnowski podjął jeszcze jeden rodzaj pracy pedagogicznej. Systematycznie kształcił Czarnowski grupę drukarzy przy Związku Zawodowym Drukarzy, wygłaszał często pogadanki i odczyty w innych środowiskach robotniczych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>