NACJONALIZM

Patriotyzmowi polskiemu dawnego typu zwykło się w pewnych kolach naszego społeczeństwa przeciwstawiać nacjonalizm jako wyższy wyraz uczuć narodowych. Podczas gdy dawny patriotyzm był, że tak powiemy, formalny i streszczał się w pojęciu „miłość ojczyzny“, nacjonalizm polski ma być umiłowaniem treści życia narodu, pojętego jako organiczna całość, dążeniem do treści tej wzbogacenia i rozwoju wszechstronnego, uznaniem dobra narodu za wartość najwyższą i probierz wartości innych.

Wszystko zależy od tego, co się rozumie pod słowami „wzbogacenie treści życia narodowego“ i „pragnienie jego dobra“. Jeśli jednak nada się im to znaczenie, które naszym zdaniem mieć powinny, tj. dążenie do pomnażania przede wszystkim życia ideowego społeczeństwa w kierunku wprowadzenia jego twórczości i potrzeb kulturalnych na coraz to wyższe szczeble, rozwój jego organizacji w kierunku coraz to sprawniejszego działania, a co za tym idzie, wzmożenie jego siły zewnętrznej, to, naszym zdaniem, termin „nacjonalizm“ źle rzecz określa.

Zarzucą nam może, że wszczynamy spór o słowa. Ale z pewnymi słowami związane są pojęcia określone i używając pierwszych na oznaczenie dwóch rzeczy odmiennych, choćby charakteru pokrewnego, z konieczności stwarza się między rzeczami tymi związek pojęciowy. A wyraz „nacjonalizm“ ma właśnie bardzo określone, konkretne znaczenie.

Przyszedł on do nas z Zachodu, ściśle mówiąc z Francji, gdzie stworzono go na oznaczenie nowego prądu politycznego i społecznego, który powstał w czasie kryzysu opinii wywołanego sprawą Dreyfusa. A że prądy jakościowo pokrewne istniały już lub powstały potem w społeczeństwach innych, wyraz nowy znalazł zastosowanie ogólne. Mamy więc nacjonalizm angielski, niemiecki, wioski, węgierski i rosyjski, i wszędzie pod tym mianem rozumie się kierunek myśli o charakterze ściśle określonym.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>