Kultura Czarnowskiego

Twórczość Czarnowskiego będzie głównie koncentrowała się wokół problematyki kultury, wokół różnych zjawisk świadomości społecznej oraz aktywnej roli ideologii w kształtowaniu rzeczywistości społecznej. Jednakże czytelnika studiów Czarnowskiego z łat trzydziestych uderza zarówno ciągłość problematyki badawczej, jak i ogromne jej wzbogacenie w stosunku do łat dawniejszych: zarówno kontynuacja wielu metod badawczych, które okazały się płodne, jak i uderzające u tak dojrzałego, ukształtowanego uczonego o wyraźnie zarysowanej indywidualności – nowatorstwo metodologiczne: wzbogacenie zasobu stosowanych metod, głęboko sięgająca zmiana hierarchii determinant społecznych. Można powiedzieć, że mamy tu do czynienia w pewnym sensie z przełomem metodologicznym. Dokonać się on musiał gdzieś w łatach 1929-1932, w latach, o których stosunkowo najmniej wiemy. Trudno się oprzeć sugestii zbieżności tych dat ze wskazanym wyżej przełomem ideologicznym.

Szczytowym osiągnięciem tego okresu i całej twórczości naukowej Czarnowskiego jest Kultura. Stanowi ona ściśle powiązany jedną koncepcją zbiór studiów odciążony od aparatu przypisów, pisany z myślą o uzyskaniu jak najszerszej komunikatywności. W zamierzeniu badawczym, którego śmierć nie pozwoliła zrealizować, praca ta stanowić miała pierwszy zarys wielkiej syntezy w zakresie teorii kultury. Zarys ten uderza swą zwięzłością przy bogactwie problematyki teoretycznej i materiału historycznego, zwięzłością, którą autor mógł osiągnąć jedynie dzięki wewnętrznie zorganizowanej w jedną całość olbrzymiej wiedzy o kulturach oraz dzięki rzadkiej umiejętności przekładania wielkich problemów teoretycznych na język konkretnych przebiegów historycznych i dostrzegania wielkich problemów teoretycznych w każdym fakcie historycznym. Syntetyczny charakter Kultury polega przede wszystkim na uporaniu się z definicją kultury oraz na wysunięciu centralnej problematyki prawidłowości w tej dziedzinie.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>