Kierunek zainteresowań Czarnowskiego w ramach szkoły durkheimowskiej

Kierunek zainteresowań Czarnowskiego w ramach szkoły durkheimow- skiej, odblask durkhcimizmu, tak wyraźnie widoczny w publicystyce jego z lat 1912-1913, każą nam zwrócić uwagę na jeszcze jedno zagadnienie. Czar- nowski przyjechał do Paryża jako młody człowiek, aktywny już politycznie. Osią tej aktywności była sprawa narodowa. Motorem jej – głęboki patriotyzm i marzenia niepodległościowe. W sytuacji narodu polskiego, pozbawionego od stu lat niepodległości, rozdartego politycznie i ekonomicznie – na plan pierwszy, w ówczesnym rozumieniu Czarnowskiego, wysuwało się poszukiwanie ideologiczno-moralnej więzi narodowej. Durkheimizm ze swoją koncepcją społeczeństwa jako „ogniska idei moralnych“, ze swym przekonaniem o możliwości naukowo uzasadnionego organizowania więzi moralnej w skłóconym społeczeństwie współczesnym, ze swą ideą prymatu zbiorowości przeciwstawną liberalnej atomistycznej koncepcji społeczeństwa -jednym słowem, w wielu ze swych skrajnie idealistycznych założeń i koncepcji dawał Czarnowskiemu punkty wyjściowe do łączenia nauki z praktyką polityczną: a dążenie do tego połączenia cechowało Czarnowskiego przez całe życie.

Jednym ze sprawdzianów powyższych hipotez może być młodzieńcza praca Czarnowskiego Filozofia społeczna w końcu XVIII i początku XIX wieku 69. Fakt, że praca ta powstała najwyżej w dwa lata po przyjeździe do Paryża, a że mimo to nosi ona na sobie wyraźne piętno durkheimowskie, świadczy dowodnie o tym, jak silne wrażenie wywarła na Czarnowskim filozofia i socjologia durk- heimizmu, a jednocześnie – jak spieszno mu było do przetłumaczenia „odkryć“ i osiągnięć tej filozofii na aktualną polityczną problematykę narodu polskiego. Pamiętamy przecież, że praca ta powstała jako referat ideologiczny na zjazd politycznej organizacji młodzieżowej.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>