JERZY BOREJSZA

Szamotał się ze sobą Profesor, szukał wyjścia, drogi najodpowiedniejszej. Duszno było w tej atmosferze! Nerwowo drżała ręka, gdy jeszcze przed śmiercią wydzwaniał telefony nielicznych przyjaciół, pragnąc wspólnie naradzić się nad sytuacją. Miałażby się ta Polska, o którą walczył, zhańbić w wielkiej rodzinie narodów? – Ból wstrząsał sercem. Takich serc zostało niewiele: duszno było! Duszno w atmosferze karierowiczów i konformistów, zakłamanych „demokratów“ i filistrów. Tyle bólu serce znieść nie mogło.

Usiłowano pracę naukową profesora Czarnowskiego uklasyfikować w obrębie wpływów szkoły Emila Durkheima. Chociaż szkoła ta wywarła zapewne decydujący wpływ na całokształt dorobku naukowego Czarnowskiego, należy jednak podkreślić szereg rozbieżności. Rzecz jasna, w poniższych luźnych uwagach chodzi nam nie tyle o dorobek pracy naukowej, do której Stefan Czarnowski doszedł – wymagałoby to oceny piór fachowych w dziedzinach tak licznych, jakie za przylały jego umysł – ale raczej o scharakteryzowanie niektórych cech metody pracy i ujęcia zagadnień.

Emil Durkheim stanowi w socjologii francuskiej przełomowy etap: usiłuje on odgraniczyć socjologię od nauk przyrodniczych i psychologii indywidualnej. Zadaniem socjologii – twierdził – jest zająć się faktem społecznym, metodą jej jest porównanie, analizowanie faktów, opisywanie i klasyfikowanie, przy zachowaniu ostrożności w próbach uogólnienia. W tej trosce o wyodrębnienie, o specjalizację pola działania naukowego jest kontynuatorem Augusta Comte’a. Wyzwalając jednak socjologię ze izbytniego wpływu nauk przyrodniczych i psychologii, „wyzwolił“ ją równocześnie Durkheim spod wpływu materializmu przyrodniczego.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>