Do jakich pozycji politycznych doszedł Czarnowski?

Dokonana przez Czarnowskiego krytyka ograniczeń poznawczych durkliei- mizmu sięga podstaw ontologicznych. Czarnowski stwierdza, że „każdy fakt, nawet najpierwotniejszy, jest złożony. Zawiera w sobie możliwość przejawienia się wewnętrznych sprzeczności oraz wspólności“. Głęboką wymowę ma fakt, że ilustrację tego twierdzenia przeprowadza Czarnowski na przykładzie klasy robotniczej, tworzonej przez kapitalizm, niezbędnej dla kapitalizmu – a jednocześnie mającej przynieść mu zagładę. Na tej drodze dochodzi Czarnowski do teoretycznych problemów ewolucji i rewolucji i ich wzajemnego stosunku.

Przypomnijmy sobie, do jakich pozycji politycznych doszedł już w tym okresie Czarnowski. Jego myśl polityczna i myśl naukowa nigdy nie szły niezależnymi torami. Problematyka zmienności, wewnętrznych sprzeczności ustrojowych i rewolucji, którą z takim napięciem śledził w otaczającym go świecie z pozycji bynajmniej nie beznamiętnego obserwatora, lecz poczuwającego się do społecznej odpowiedzialności uczestnika – z ogromną natarczywością wdzierała się do jego warsztatu badawczego.

W następnych latach będziemy mogli zaobserwować, jak problematyka ta z coraz większą silą występuje nie tylko w ujęciach ogólnoteoretycznych, lecz i w konkretnych analizach. Wskazywaliśmy już na to niejednokrotnie przy analizie problematyki Kultury i jej metodologii. Właśnie w jednym ze szkiców Kultury, poświęconym „dawności i teraźniejszości“, mamy sformułowanie, że „walka jesit warunkiem życia“, mamy tezę o decydującym dla procesu zmienności narastaniu sprzeczności klasowych aż do rewolucji. W pochodzącym z tych samych lat wstępie do Hiszpanii Borejszy znajdujemy postulat badań nad teorią rewolucji, jako podstawowym działem badań nad prawidłowością rozwoju społecznego. Pewnie, że po r. 1917 problematyka rewolucji zaczęła natrętnie przenikać nawet do burżuazyjnej socjologii. Jednakże fakt, że Czarnowski widział w rewolucji przejaw prawidłowości, a nie anomalię, motor postępu, a nie jego hamulec – wskazuje na tendencję ujęć Czarnowskiego i przeciwstawia je ówczesnym koncepcjom burżuazyjnej socjologii.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>