HISTORIA A HISTORIA KULTURY CZ. III

Ale te same fakty mają jeszcze drugą stronę, która również musi być oświetlona i zbadana, jeśli fakt ma być wyjaśniony całkowicie ii odtworzony w pełni. Każdy z nich jest przejawem jednorazowym i mniej lub więcej cząstkowym określonego typu współżycia, jest wyrazem zewnętrznym pewnego układu wartości duchowych i materialnych, pewnej, zarówno psychicznej jak fizycznej, organizacji życia ludzkiego, w której skład wchodzą i ideały religijne, i moralne, i tradycje obyczajowe, i formy obcowania, i kryteria tego, co dobre a co złe, i sposób’ zamieszkania i zasiedlania, i tradycja techniczna. Układy te nie są identyczne z układami !zdarzeń. Stanowią one rzeczywistość społeczną wewnętrzną. Są normami współżycia ludzkiego, częściowo tylko wyrażającymi się w czynach, są czynów tych typem i uzasadnieniem. Badanie tej strony faktów wymaga innych metod niż badanie historyczne w rozumieniu potocznym. Chodzi tu nie o wyjaśnienie przyczynowe, ale o odtworzenie układu wartości, który jest poza zdarzeniem i który jest ich uzasadnieniem w psychologii i w logice społecznej. To właśnie jest zadaniem badacza kultury. Ale że te typy współżycia są również w czasie, jak wszystko co społeczne, że również wyjaśnione być muszą genetycznie, badacz kultury jest także historykiem – ale historykiem innego rodzaju. Wyjaśnienie przyczynowe ze zdarzeń poprzednich będzie dlań uzupełnieniem, nie celem, tak jak odwrotnie – dla historyka w znaczeniu ścisłym odtworzenie typu współżycia będzie nie celem, a uzupełnieniem.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>