Dane rozwoju morfologicznego cz. II

Jako przykład wskaźnika antropologicznego malejącego z biegiem czasu możemy rozpatrzyć długość kończyny górnej w stosunku do długości kończyny dolnej, czyli – mówiąc bardziej fachowym językiem – wskaźnik intermembralny. Wskaźnik ten jest większy od 1 u szympansa i goryla, zaś mniejszy u człowieka. Wartość przewyższająca 1 wskazuje więc na brachiacyjny sposób poruszania się (czyli zwisanie na rękach), a wartość ułamkowa – przystosowanie się do chodu dwunożnego. Następstwo zmian przedstawione jest za pomocą liczb malejących w miarę jak postawa stawała się coraz bardziej wyprostowana, a cechy ludzkie (ho- minidalne) coraz silniej rozwinięte.

Aby przystosować wskaźniki antropologiczne do naszych celów musimy postąpić w sposób następujący: gdy liczby wskaźnika wzrastają z biegiem czasu, jak to miało miejsce w pierwszym przykładzie, należy je wszystkie zredukować w tej samej proporcji tak, aby najwyższa wartość nowych serii wynosiła 100 lub jakąś inną dogodną liczbą, którą oznaczamy na przykład literę Z. Jeśli więc X jest jakąś liczbą w serii, Xg – wartością maksymalną, a Y wymaganą nową liczbą odpowiadającą X, to Y = 100X : Xo, czyli ogólnie Y = ZX : Xo (1)

Nowe wartości Y tworzą rzędną, którą zestawiamy z wartościami określającymi czas (oś odciętych) w latach. W ten sposób zmieniając skalę rzędnej przystosowujemy wykres do naszych wymagań.

Jeżeli więc pojemność czaszek datowanych na 500 000 i 50 000 lat temu wynosiła odpowiednio 500 cm3 i 950 cm3, a teraźniejszych wynosi 1300 cm3, to punkty na rzędnej odpowiadające tym trzem okresom czasu będą w przybliżeniu 38, 73 i 100.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>