Czarnowski w 1932 roku

Toteż od r. 1932 widzimy Czarnowskiego w pierwszych szeregach tej grupy intelektualistów, którzy przeciwstawiali się faszyzacji życia społeczno-politycznego w Polsce oraz wzrostowi klerykalizmu i obskurantyzmu, czerpiąc rozumienie rzeczywistości z teorii marksistowskiej i wiążąc swe działania i nadzieje z międzynarodowym ruchem rewolucyjnym. Na froncie intelektualnym walczono z faszyzmem i z innych pozycji. Walczyła z nim i niemałe zasługi miała również „opozycja liberalna“. „Opozycja liberalna“ jednak nadawała swej walce z faszyzmem i obskurantyzmem charakter moralny, pozbawiony treści politycznej. Walczyła z konsekwencjami moralnymi i najbrutalniejszymi objawami faszyzmu w imię nienaruszalności zasad wykształconych przez libera- ralizm zachodnio-europejski, w imię abstrakcyjnie pojętych „wolności obywatelskich“, wolności sumienia, poszanowania człowieka, jego bezpieczeństwa osobistego, wolności myśli itp. W walce tej „opozycja liberalna“ obchodziła się bez rozumienia gospodarczo-społecznych źródeł faszyzmu, nie dostrzegała strukturalnego kryzysu kapitalizmu, nie widziała rewolucyjnej roli ruchu robotniczego i klasy robotniczej w skali światowej: jej walka z faszyzmem szła nieraz w parze z pełnym uprzedzenia stosunkiem do Związku Radzieckiego.

Czarnowski, jak widzieliśmy wyżej, od dawna nie miał złudzeń ani co do istoty liberalizmu, ani co do tego, że odegrał on już swą rolę historyczną. Nie przesądzając w tej chwili, jak głęboko metodologia marksistowska przeniknęła do warsztatu badawczego Czarnowskiego w zakresie jego bliższych specjalności, w dziedzinie historii kultury, religionistyki i w ogóle badań historycznych – stwierdzić można, że w dążeniu do zrozumienia współczesności teoria marksizmu staje się dla niego busolą.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>