Atrakcyjność szkoły durkheiinowskiej dla Czarnowskiego

Po studiach ekonomicznych, historycznych, filozoficznych – Czarnowski doszedł do socjologii i przy niej pozostał. Widzieliśmy, że znając bezpośrednio lub pośrednio różne aktualne szkoły socjologiczne – dopiero w szkole durk- heimowskiej znalazł zaspokajające go teoretyczne punkty wyjścia, co do zakresu socjologii i jej metod badawczych. Znalazł Czarnowski w Paryżu zwarte, a jednocześnie zróżnicowane w swej specjalizacji i badaniach środowisko naukowe: w krótkim czasie stał się jego aktywnym uczestnikiem. „Francuska szkoła socjologiczna“ była „szkołą“ w pełnym tego słowa znaczeniu. Kształtowała metodologię, nadawała kierunek problematyce badawczej. Mimo tendencji do rozszerzania się na różne dziedziny zjawisk społecznych, w swym wczesnym okresie pracowała głównie nad religionistyką i kulturami ludów pierwotnych – materiał badawczy czerpała także z historii ustroju i kultury starożytności. W ciągu dziesięciu lat niezwykłe intensywnej pracy naukowej pod kierunkiem najbliższych współpracowników Durkheima, M. Maussa i II. Huberta, ukształtował się Czarnowski-uczony, Czarnowski-durkheimista.

Wydaje się, że można zaryzykować hipotetyczne ustalenie, na czym polegała atrakcyjność szkoły durkheiinowskiej dla Czarnowskiego. Świadczy o tym kierunek, w jakim zarówno dla badań, jak i dla publicystycznej działalności ideologicznej spożytkował Czarnowski metodologię i centralną problematykę socjologii francuskiej.

Frapujący był dla niego chyba przede wszystkim zamierzony racjonalizm szkoły, jej przyrodniczy niemal empiryzm, ogromny optymizm poznawczy w stosunku do zjawisk życia społecznego, poszukiwanie prawidłowowości, anty- psychologizm, antyindywidualizm (który, jak widzieliśmy, zjednał szkole sławę propagatorów „kolektywizmu“), wreszcie – zapewne i panująca w szkole świadomość roli socjologii w przeobrażeniu społecznej rzeczywistości. Były to założenia sprzyjające zamiłowaniu Czarnowskiego do badań konkretno- historycznych.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>