Aferzyści i karierowicze w polityce francuskiej

Niestety, ten cel najbliższy wkrótce przysłonił ideał dalszy, w imię którego go wystawiono, ideal odrodzenia Francji dla zdobycia na powrót utraconego stanowiska międzynarodowego. Myśleli jeszcze o nim ci, którzy pierwsze walki o Rzeczpospolitą staczali, ci, którzy pod prezydenturą Gambetty utworzyli i podtrzymywali pierwsze „wielkie ministerium“ radykalne. Ale ze śmiercią tragiczną trybuna, który nie tylko wierzy! sam w wartość głoszonych ideałów, ale umiał wiarę tę wpajać w tłumy, zamarła siła twórcza obozu republikańskiego. Górę w nim wzięły elementy niepewne, dla których Rzeczpospolita była doskonałym interesem, ludzie, bez poparcia których republikanie nie mogliby byli uporać się z przeciwnikami, a którzy teraz dopominali się o zapłatę za oddane usługi.

Polityką francuską zawładnęli aferzyści i karierowicze. Rozszerzenie praw parlamentu, niezbędne d a upewnienia konstytucji republikańskiej, i wadliwość ustawy o głosowaniu powszechnym, uzależniająca wybranych od wyborców tak, że pierwsi stawali się bez ma’a marionetkami w ręku drugich – wpłynęło na rozwydrzenie wszystkich najniższych instynktów. Próżno ludzie o wypróbowanym patriotyzmie starali się zło naprawić.

Gdy będąc u władzy ośmielali się pracować tylko dla wielkości Francji, obalono ich i nawet poniewierano – jak uczyniono np. z Ferrym, promotorem ekspansji kolonialnej francuskiej. Parlament stał się w końcu po prostu areną walk między przedstawicielami interesów egoistycznych – fortecą, z której aferzyści krajem rządzili.

Leave a reply

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>